De jarige Andrea Tafi en winst in de laatste Wincanton classic
Rochester Bridge. De plek waar Mr. Pickwick over de balustrade leunde, de natuur aanschouwde en wachtte op zijn ontbijt. Zijn bedachtzame geest had echter nauwelijks aandacht voor het door Moeder Natuur aan hem gepresenteerde schoon. De hoofdfiguur uit Charles Dickens’ roman The Pickwick Papers had andere dingen aan zijn hoofd, daar in de schaduw van die brug. Net als Andrea Tafi, ruim anderhalve eeuw na het verschijnen van het debuut van Dickens. Rochester Bridge, High Street, de pub Expectations – vernoemd naar Great Expectations, een ander boek van de befaamde auteur – ze kunnen de renner van Mapei-GB gestolen worden. Op welke plaats op de aardbol hij zich op dit moment bevindt is niet relevant. Slechts drie dingen houden hem bezig. Hoe lang moet hij nog tot de finish? Hoeveel bedraagt zijn voorsprong? En bovenal, doortrappen!
Ver kan het niet meer zijn, weet Tafi. Het straatbeeld komt hem bekend voor. De renners rijden immers op een omloop en zijn de, door de verhalen van Dickens beroemd geworden, karakteristieke straten en huizen van Rochester al eerder gepasseerd. Een paar minuten moet Tafi zijn krachtsinspanning zien vol te houden. Nog even en dan mag hij zich de winnaar noemen van de Rochester Classic. Net als de 139 andere renners die ‘s ochtends waren vertrokken voor 242 kilometer door het Engelse graafschap Kent, ten zuidoosten van Londen, zei de plaatsnaam Tafi bar weinig. Charles Dickens? Ja, wel eens van gehoord. Maar dat de schrijver van klassiekers als Oliver Twist, A Christmas Carol en A Tale Of Two Cities bijna dagelijks in Rochester te vinden was – Dickens groeide er op en woonde later in het nabijgelegen Higham – en veel inspiratie ontleende aan de streek? Geen flauw benul. Het is op zondag 17 augustus 1997 voor het eerst dat het peloton neerstrijkt in Rochester, ooit gesticht als Romeinse nederzetting op de route tussen Dover en Londen. De Rochester Classic is weliswaar nooit eerder verreden, toch prijkt er voor de start al een achttal namen op de erelijst van de grootste Britse eendagswedstrijd van de jaren negentig. Die is een voortzetting van wat een jaar eerder nog Leeds International Classic heette en in 1989 het levenslicht zag onder de andere naam Wincanton Classic.
Mondialisering is eind jaren ’80 het toverwoord in de wielerwereld. Nu de koers niet langer een zaak is van ‘traditionele’ Europese landen als Frankrijk, België, Italië, Nederland en Spanje, maar ook renners uit de Verenigde Staten, Canada, Mexico, Colombia en Australië meestrijden, wil UCI-voorzitter Hein Verbruggen over de hele aardbol belangrijke races organiseren. Die plannen klinken Alan Rushton als muziek in de oren. De directeur van bemiddelingsbureau Sport For Television was in de jaren ’70 zelf een aardig amateurrenner, maar kon de stap naar de top niet zetten. Al snel ontdekte Rushton dat hij zijn talenten beter benutte met een bureaustoel onder zijn achterste dan op het zadel van een racefiets. De geboren Ier had zich met twee kompanen, de Brit Michael Bennett en de eveneens uit Ierland afkomstige Pat McQuaid – dezelfde Pat die in 2005 Verbruggen zou opvolgen als voorzitter van de UCI. It’s a small world! – gestort op het organiseren van wielerwedstrijden, om vervolgens de uitzendrechten te kunnen verkopen aan televisiestations. Sport For Television. De vlag dekt de lading. Vandaar dat Rushton in het najaar van 1988 een idee inlevert bij Verbruggen en diens medebestuurders. De Summer Classic zal op de laatste zondag van juli, een week na de aankomst van de Tour in Parijs, moeten worden verreden. Die datum is ingegeven door het commercieel inzicht van de Ier. IJzer dient men te smeden als het heet is en vlak na de Franse ronde is de belangstelling voor de koers bij het Engelse publiek het grootst, redeneert Rushton. Hij ziet echter over het hoofd dat de Tourvedetten niet bepaald staan te springen om zo kort na de drieweekse uitputtingsslag naar Engeland af te reizen voor een koers van 240 kilometer, zonder status of historie. Liever pakken zij de nodige rust om zich voor te bereiden op het WK. Of ze maken hun Toursuccessen te gelde in criteriums.
Desondanks beleeft de wedstrijd, een week nadat Greg Lemond in de afsluitende tijdrit van de Tour Laurent Fignon met niet meer dan acht seconden verschil heeft afgetroefd, haar primeur in de zomer van 1989. Zij het met een bescheidener startveld dan gehoopt en ook niet als Summer Classic. Die naam blijkt slechts een werktitel te zijn geweest. Met het binnenhalen van de Wincanton Group, een logistiek dienstverlener, als geldschieter is de geboorte van de Wincanton Classic een feit. In Newcastle upon Tyne, in het noordoosten van Engeland, mag Frans Maassen zich de eerste winnaar noemen van de koers, die het predicaat ‘klassieker’ in de jaren die volgen nooit zal verdienen. De steeds wisselende decors waartegen de koers wordt verreden en de naamswijzigingen zorgen ervoor dat er geen historie wordt opgebouwd. In al die jaren is er eigenlijk maar een constante factor. Of het nu Newcastle, Brighton, Leeds of Rochester is, de finale vindt telkens plaats op lokale omlopen. Dat lost het probleem van gebrek aan politiebegeleiding op, maar zorgt er ook voor dat de wedstrijd net iets te veel de sfeer ademt van een luxe kermiskoers. Met als grote verschil de massale afwezigheid van het publiek. Ook de grote ploegen komen lang niet allemaal opdagen. Er is in die tijd immers nog geen startplicht, zoals nu in de World Tour. Een verplaatsing op de mondiale kalender naar augustus helpt evenmin. Als Andrea Tafi in de late zomer van 1997 langs de pub Expectations snelt en High Street inschiet, om niet veel later zegevierend over de meet te komen, realiseert Rushton zich dat de eindtune van zijn wedstrijd loopt. Het is over. De volgende zomer staat de HEW Cyclassics in Hamburg gepland, precies op de datum die eerder nog was voorbehouden aan het geesteskind van de Ier. Die beseft dan inmiddels al enige tijd dat je ‘great expectations’ beter aan Charles Dickens kunt overlaten.
