De jarige Giuseppe Perletto: vergeten winnaar Giro etappe 1974 dankzij Merckx en Fuente
Zul je altijd zien! Boek je als renner een aansprekende overwinning, gebeurt er precies die dag iets veel groters in koers dat jouw zege volkomen overschaduwt. Met als onvermijdelijke gevolg dat veel mensen zich de bewuste etappe of wedstrijd jaren later maar al te goed kunnen herinneren, maar geen idee hebben wie er ook al weer won. Voorbeeldje: menigeen ziet nog zo voor zich hoe Chris Froome op een drafje de Mont Ventoux op liep in de Tour van 2016. De klassementsleider was even eerder, in gezelschap van Richie Porte en Bauke Mollema, achterop een motor geknald. Bij gebrek aan een reservefiets besloot de Brit dan maar te voet verder te gaan, om het onnodige tijdverlies zo veel mogelijk te beperken. Velen kunnen de beelden van die dag nog steeds dromen. Maar wie won er toen ook al weer, daar op de Ventoux?! En dan klinken er vaak krekels. Het antwoord is Thomas De Gendt. De veertiende Giro-etappe van 1974 is er ook zo een. Onderweg, tussen Pietra Ligure en Sanremo, gebeurt er simpelweg te veel. Wat zich afspeelt is bovendien dermate spraakmakend en heeft een dusdanige impact op het verdere verloop van de ronde, dat helemaal niemand bezig is met de ritwinnaar. Die is direct na de podiumceremonie, waar hij plichtmatig een fles ‘spumante’ krijgt, weer nagenoeg anoniem. Zijn verhaal van die dag valt volledig in het niet bij dat van hoofdrolspelers José Manuel Fuente, Eddy Merckx en Gianbattista Baronchelli. Terwijl Giuseppe Perletto wel degelijk een knappe ritzege boekt.
Bijna twee weken lang lijkt de Giro voor het eerst in haar geschiedenis een Spaanse winnaar te gaan krijgen. Fuente toont zich bergop meermaals de sterkste. In de derde etappe, over de Valico di Agerola en de Monte Faito, heeft de renner van KAS een vroegtijdige dubbeslag geslagen door zowel de ritzege als de roze leiderstrui voor zich op te eisen. Precies een week nadien was het op Monte Carpegna opnieuw raak. Merckx moest ruim een minuut toegeven op de kleine Spanjaard, de andere favorieten nog wat meer. Nog eens twee dagen later is het op Il Ciocco precies hetzelfde verhaal. Merckx haalt in de twaalfde etappe, een veertig kilometer lange tijdrit, weliswaar een forse hap van zijn achterstand af en nadert Fuente in het klassement tot op achttien seconden. De race tegen de klok is de enige van de Giro van 1974 en geklommen moet er in de tweede helft van de ronde nog volop. Niets lijkt Fuente dus nog te kunnen gaan dwarsbomen. Ook tussen Pietro Ligure en Sanremo, we zitten dan inmiddels in de bewuste veertiende rit, lijkt er lang geen vuiltje aan de lucht. Als vroeg in koers een kopgroep het hazenpad kiest, zitten daar twee knechten van de Spanjaard bij. Het zijn vooruitgeschoven pionnen, die met voorsprong over de eerste cols moeten zien te geraken, om hun kopman in de finale van hand- en spandiensten te kunnen voorzien. In het kielzog van Vicente López Carril en José Luis Uribezubia glippen ook drie Italiaanse avonturiers mee. Zij hebben hun zinnen gezet op het winnen van de etappe. Het zijn Wladimiro Panizza, Luciano Conati én Perletto. Laatstgenoemde rijdt in dienst van de bescheiden Sammontana-ploeg, die zonder uitgesproken kopman in de ronde van haar thuisland aanwezig is. Bovendien komt Perletto uit de streek. Dolcedo, op steenworp afstand van Sanremo, is zijn geboorteplaats. Wat is er mooier voor een renner in een vrijbuitersrol dan te winnen voor je thuispubliek?!
Terwijl iedereen verwacht dat op de flanken van de Passo di Ghimbegna, die tweemaal moet worden bedwongen, Fuente opnieuw zijn kunsten zal vertonen, is het uitdager Baronchelli die halverwege de tweede doorkomst de knuppel in het hoenderhok gooit. Aanvankelijk lijkt de Spaanse klassementsleider gemakkelijk te kunnen volgen, maar ineens gaat het licht uit bij Fuente. Alsof iemand een onzichtbare schakelaar omzet, verandert de roze truidrager in een uitgepierd en zielig hoopje mens, dat bovenal niet meer vooruit te branden lijkt op de steil oplopende col nabij de Ligurische kust. Ondertussen kijken Merckx en medefavoriet Felice Gimondi meer naar elkaar dan dat ze werk maken van de achtervolging op Baronchelli. Die ontpopt zich plotseling tot kanshebber op het roze. Zo ver komt het niet. De voorsprong van de Belgische veelvraat op zijn nieuwe rivaal is groot genoeg om de anderhalve minuut, die Baronchelli wint op de Passo di Ghimbegna, te kunnen incasseren in het klassement. Ondertussen staat Fuente nagenoeg stil. Hongerklop zal achteraf de boosdoener blijken. De Spanjaard verspeelt bijna tien minuten, verliest het roze en raakt op slag kansloos voor de eindzege. Tot overmaat van ramp krijgt hij ook nog een boete van 30.000 lires, omdat meelevende fans hem onderweg omhoog duwen.
Remonte
Twee dagen later is Fuente zijn merkwaardige inzinking al weer te boven en wint hij nog maar eens een bergetappe. Daar komt er even later zelfs nog een bij. De verslagen renner vliegt weer net zo frivool omhoog als in de eerste Giro-helft en rukt nog op naar de vijfde plek in het klassement. Merckx, Baronchelli en Gimondi blijven echter buiten bereik, evenals de Italiaan Tino Conti, die vierde zal worden. Terwijl de hele wereld in de ban is van het boeiende schouwspel dat de kemphanen opvoeren op weg naar Sanremo, maken de vroege vluchters uit wie de rit wint. Het zal de gelukkige slechts een schamel regeltje in de kantlijn opleveren, dankzij alle schermutselingen achter hem. Een voetnoot. Klein bijzinnetje. Meer niet. Het is eigenlijk veel te weinig eer, want Perletto ontdoet zich op de tweede beklimming van de Passo di Ghimbegna van de Spaanse helpers van Fuente en ook van zijn beide landgenoten. De Italiaan blijft een straf tempo rijden op weg naar de aankomst in Sanremo, waardoor ook Baronchelli te kort komt voor de etappewinst. De zege van Giuseppe Perletto gaat echter aan alles en iedereen voorbij. Elders in koers gebeurt die dag simpelweg te veel.
